Azerbaycan’ın Türkiye’deki Büyükelçisi Reşad Memmedov hakkında son günlerde yürütülen tartışmalar, yalnızca bir diplomata yönelik kişisel bir hedef alma süreci değildir. Bu tartışmalar aynı zamanda Türkiye-Azerbaycan ilişkilerinin stratejik ruhuna, Güney Kafkasya’da oluşmaya başlayan barış atmosferine ve Türk dünyasının ortak geleceğine zarar verme riski taşıyan bir propaganda sürecidir.
Büyükelçi Memmedov’un söylediklerine bakıldığında, ortada ne Türkiye’ye karşı bir tavır ne de Azerbaycan’ın Türkiye’nin egemen kararlarına müdahalesi vardır. Tam tersine, açıklamalar; Türkiye, Azerbaycan ve Ermenistan arasında yürütülen hassas normalleşme sürecinin koordinasyon içinde ilerlediğini ortaya koymaktadır.
Memmedov açık biçimde, Ankara ile Bakü’nün süreçleri “paralel yürüttüğünü”, tarafların “birbirleriyle uzlaşarak adım adım ilerlediğini” ifade etmektedir.Bugün bazı çevreler, Büyükelçi’nin sözlerini çarpıtarak “Azerbaycan Türkiye’nin Ermenistan politikasını belirliyor” gibi bir algı oluşturmaya çalışmaktadır.
Oysa gerçek tam tersidir. Türkiye ile Azerbaycan arasında yıllardır sürdürülen stratejik koordinasyon, “bir millet iki devlet” anlayışının doğal sonucudur. Karabağ savaşı sırasında Türkiye’nin Azerbaycan’a verdiği destek nasıl kardeşliğin gereğiyse, bugün bölgede kurulacak barışın da ortak akıl ile yürütülmesi son derece doğaldır.
Büyükelçi Memmedov’un özellikle Ermenistan Anayasası’ndaki Azerbaycan’a yönelik toprak iddialarına dikkat çekmesi ise diplomatik açıdan son derece meşru bir tutumdur. Çünkü kalıcı barış, yalnızca imzalarla değil; devletlerin resmi hukuk metinlerinden saldırgan ve revizyonist anlayışların çıkarılmasıyla mümkündür. Eğer bir ülkenin anayasasında komşu devlete yönelik toprak iddiası bulunuyorsa, bu durumun barış görüşmelerinde gündeme getirilmesi saldırganlık değil, tam tersine gelecekte yeni çatışmaların önlenmesi için güvenlik tedbiridir.
Bugün bölgede bazı güçlerin istemediği şey tam da budur: Türkiye, Azerbaycan ve Ermenistan arasında kontrollü bir normalleşme süreci. Çünkü kalıcı barış; dış müdahaleleri azaltacak, Güney Kafkasya’yı enerji, ticaret ve ulaşım koridoruna dönüştürecek, bölgesel halkların ekonomik refahını artıracaktır. Bu nedenle Türkiye-Azerbaycan yakınlığını hedef alan her propaganda, dolaylı biçimde bölgesel istikrarsızlıktan beslenen çevrelerin işine yaramaktadır.
Daha da önemlisi, Türkiye ile Azerbaycan arasındaki güven ilişkisinin zedelenmesi en fazla Ermenistan halkına zarar verecektir. Çünkü savaş psikolojisinden çıkmış, sınırları açılmış, ticaret yollarına bağlanmış ve bölgesel entegrasyona dahil olmuş bir Ermenistan; ekonomik kalkınma, enerji güvenliği ve toplumsal istikrar açısından tarihinin en önemli fırsatlarından biriyle karşı karşıyadır. Nitekim Memmedov’un röportajında dile getirdiği gibi Azerbaycan bugün bile Ermenistan’ın enerji güvenliğine dolaylı katkılar sunmakta, ticaret ve lojistik alanında küçük ama önemli adımlar atmaktadır.
Bu nedenle bugün yapılması gereken şey; Azerbaycan’ın Ankara Büyükelçisi’ni hedef haline getirmek değil, bölgede savaş yerine barış dilini güçlendirmektir. Diplomasi, sloganlarla değil; sabırla, güvenle ve devlet aklıyla yürütülür. Büyükelçi Reşad Memmedov’un açıklamaları da tam olarak bu çizgiyi temsil etmektedir.Türkiye ile Azerbaycan arasındaki kardeşlik ilişkisi yalnızca iki devlet arasındaki sıradan bir diplomatik ortaklık değildir. Bu ilişki; Çanakkale’den Karabağ’a, Bakü’den Ankara’ya uzanan ortak tarih, ortak acı ve ortak gelecek anlayışının ürünüdür.
Böylesine stratejik bir bağın zayıflatılması için yürütülen psikolojik kampanyalar, kısa vadeli siyasi tartışmaların ötesinde değerlendirilmelidir.Bugün ihtiyaç duyulan şey; provokasyon değil sağduyu, kutuplaşma değil stratejik akıldır. Güney Kafkasya’da yeni bir savaşın değil, yeni bir iş birliği döneminin önü açılmalıdır. Bunun yolu da Türkiye ile Azerbaycan arasındaki güveni hedef alan propaganda kampanyalarını değil, bölgesel barışı destekleyen diplomatik çabaları güçlendirmekten geçmektedir.
#azerbaycan #reşadmemmedov #büyükelçi #ermenistan
