ASTANA – 14 Mayıs 2025
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın Kazakistan’a gerçekleştirdiği resmi ziyaret, iki kardeş ülke arasındaki ilişkileri “Geliştirilmiş Stratejik Ortaklık” seviyesinden daha ileriye taşıdı. Başkent Astana’da Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev ile bir araya gelen Erdoğan, savunmadan enerjiye, yapay zekadan eğitime kadar geniş bir yelpazeyi kapsayan 13 yeni anlaşmaya imza attı.
Savunma Sanayiinde Dev Adım: ANKA Kazakistan’da Üretilecek
Zirvenin en dikkat çeken maddelerinden biri savunma sanayii iş birliği oldu. Yapılan anlaşma ile Türk Havacılık ve Uzay Sanayii (TUSAŞ) tarafından geliştirilen ANKA İnsansız Hava Araçlarının (İHA) Kazakistan’da ortak üretimi ve bakımı için bir girişim kurulması kararlaştırıldı. Bu hamleyle Kazakistan, bölgede Türk İHA teknolojisinin üretim üssü haline gelmeyi hedefliyor.
Ekonomide Hedef 15 Milyar Dolar
Görüşmelerin ardından düzenlenen Türkiye-Kazakistan İş Forumu’nda konuşan Cumhurbaşkanı Erdoğan, iki ülke arasındaki ticaret hacminin 10 milyar dolara yaklaştığını belirterek yeni hedefin 15 milyar dolar olduğunu açıkladı.
• Finans: İstanbul Finans Merkezi ile Astana Uluslararası Finans Merkezi arasında mutabakat zaptı imzalandı.
• Lojistik: “Hazar Geçişli Orta Koridor”un ihyası ve Kazak petrolünün Türkiye üzerinden dünya pazarlarına daha büyük miktarlarda ulaştırılması konusu masaya yatırıldı.
Teknoloji ve Yapay Zekâ Vurgusu
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Astana’daki Alem.AI Yapay Zekâ Merkezi’ni ziyaret ederek Kazakistan’ın dijital dönüşüm hamlelerini yerinde inceledi. İki lider, Türk Devletleri Teşkilatı’nın gelecek vizyonunda yapay zekânın merkezi bir rol oynayacağı konusunda hemfikir olduklarını belirtti.
Eğitim ve Kültürel Bağlar Güçleniyor
Eğitim alanında da önemli müjdeler verildi:
• Maarif Vakfı: Astana ve Almatı’da yeni okullar açılacağı duyuruldu.
• Yükseköğretim: Gazi Üniversitesi’nin Güney Kazakistan Pedagoji Üniversitesi bünyesinde bir şube açması kararlaştırıldı.
• Vizesiz Süre: Kazakistan, Türk vatandaşları için vizesiz bulunma süresini 90 güne çıkarma kararı alarak iş insanları ve turistler için büyük bir kolaylık sağladı.
Görüşmelerde ayrıca Türk dünyasındaki dayanışma vurgulanmış, Kıbrıs Türkleri’nin haklarının korunması ve 2026 yılında Türkistan şehrinde yapılacak olan Türk Devletleri Teşkilatı Gayriresmi Zirvesi hazırlıkları değerlendirilmiştir.
Bu anlaşmalar dizisi, Türkiye’nin Orta Asya’daki stratejik varlığını pekiştirirken, Kazakistan’ın teknolojik ve askeri kapasitesini modernize etme yolundaki en büyük destekçisinin yine Türkiye olduğunu bir kez daha kanıtladı.
