Aliyev’den Taşkent’e Devlet Ziyareti
Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, 23 Ağustos 2026 tarihinde Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev’in daveti üzerine iki günlük devlet ziyareti için Taşkent’e gitti. İki lider arasında gerçekleştirilen görüşmelerin ardından Azerbaycan ile Özbekistan arasında “Ebedî Dostluk Antlaşması” imzalandı.
Ziyaret kapsamında ekonomi, ulaştırma, enerji, yatırım, eğitim ve kültür alanlarında yeni ortak projeler konusunda önemli kararlar alındı. Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev ve eşi Mihriban Aliyeva, 23 Ağustos’ta Taşkent-Humo Uluslararası Havalimanı’nda Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev ve eşi Ziroat Mirziyoyeva tarafından karşılandı. Cumhurbaşkanı Aliyev için askerî tören düzenlendi.
Aliyev, ziyaret programı kapsamında Taşkent’teki Bağımsızlık Anıtı’nı ziyaret ederek anıta çelenk bıraktı. Ardından Mihriban Aliyeva ile birlikte Taşkent’teki Haydar Aliyev Meydanı’na geçen Cumhurbaşkanı, Haydar Aliyev’in rölyefi önüne çiçek bıraktı.Aliyev ve Mirziyoyev baş başa görüştü.
Resmî karşılama töreninin ardından İlham Aliyev ile Şevket Mirziyoyev, Kuksaroy Devlet Konutu’nda baş başa görüşme gerçekleştirdi. Görüşmenin merkezinde Azerbaycan–Özbekistan stratejik ortaklığının ve müttefiklik ilişkilerinin daha da derinleştirilmesi yer aldı.
Daha sonra iki cumhurbaşkanının başkanlığında Azerbaycan–Özbekistan Yüksek Devletlerarası Konseyi’nin 3. toplantısı gerçekleştirildi. Toplantıda siyasi ilişkilerin yanı sıra ticaret, yatırımlar, sanayi, enerji, ulaştırma, tarım, eğitim, kültür ve bölgesel iş birliği konuları ele alındı.
Görüşmelerde son beş yılda iki ülke arasındaki ticaret hacminin yaklaşık üç kat arttığı belirtilirken, karşılıklı ticaret hacminin 1 milyar dolara çıkarılması hedefi yeniden teyit edildi. Bu hedef doğrultusunda somut önlemleri içeren özel bir programın uygulanması kararlaştırıldı. Taraflar enerji, kimya, madencilik, tekstil, tarım ve şehircilik alanlarında yürütülen ortak projelerin genişletilmesi konusunda mutabık kaldı. Yeni projelerin finansmanında Azerbaycan–Özbekistan ortak yatırım mekanizmalarının daha etkin kullanılması da gündeme geldi.
Hazar üzerinden yeni ulaştırma hattı
Görüşmelerin stratejik başlıklarından biri de ulaştırma ve Orta Koridor oldu. Azerbaycan ve Özbekistan, Hazar Denizi üzerinden iki ülke arasındaki ulaşım bağlantılarının güçlendirilmesi ve Orta Koridor’un kapasitesinin artırılması konusunda ortak çalışma iradesini ortaya koydu.
Özbekistan Cumhurbaşkanı Mirziyoyev ayrıca Hazar üzerinde tek operatör tarafından yönetilecek özel bir Özbekistan–Azerbaycan ulaştırma koridorunun oluşturulmasıyla ilgilendiklerini açıkladı. Bu girişim hayata geçirildiği takdirde, Özbekistan ve genel olarak Orta Asya’nın Azerbaycan üzerinden Türkiye ve Avrupa pazarlarına bağlantısının güçlendirilmesi açısından yeni bir aşama oluşturabilir.
Bu yönüyle Bakü–Taşkent hattındaki iş birliği artık yalnızca ikili ekonomik ilişkiler çerçevesinde değil, Orta Asya–Hazar–Güney Kafkasya–Türkiye güzergâhını birbirine bağlayan daha geniş bir Avrasya ulaşım stratejisinin parçası olarak şekilleniyor.“Ebedî Dostluk Antlaşması” imzalandı.
Ziyaretin en önemli siyasi sonucu ise Cumhurbaşkanları İlham Aliyev ve Şevket Mirziyoyev tarafından “Azerbaycan Cumhuriyeti ile Özbekistan Cumhuriyeti Arasında Ebedî Dostluk Hakkında Antlaşma”nın imzalanması oldu.Bu antlaşma, iki ülkenin son yıllarda hızla gelişen ilişkilerinin hukuki ve siyasi temelini daha da güçlendiriyor. Azerbaycan ile Özbekistan arasında daha önce stratejik ortaklık ve müttefiklik ilişkilerini düzenleyen belgeler imzalanmıştı. Yeni Ebedî Dostluk Antlaşması ise karşılıklı güven, kardeşlik, stratejik ortaklık ve müttefiklik çizgisinin uzun vadeli devlet politikası olarak sürdürülmesi yönündeki siyasi iradeyi ortaya koyuyor.
Yüksek Devletlerarası Konsey toplantısının sonunda ayrıca Konseyin 3. Toplantısı Kararı iki devlet başkanı tarafından imzalandı. Görüşmeler sırasında varılan mutabakatların zamanında ve eksiksiz biçimde uygulanabilmesi amacıyla yeni bir “yol haritası” hazırlanması kararlaştırıldı.
Bankacılıktan petrol ve doğal gaza yeni ortak projeler
Zirve kapsamında iki ülke arasında bir dizi yeni ekonomik projenin de başlatılması kararlaştırıldı. Açıklanan alanlar arasında bankacılık ve finans, yapı malzemeleri üretimi, eğitim, petrol ve doğal gaz, turizm, konut inşaatı, madencilik ve tarım bulunuyor.
Böylece Azerbaycan–Özbekistan ekonomik ilişkilerinin yalnızca ticaret hacminin artırılması üzerinden değil, ortak üretim, karşılıklı yatırım ve üçüncü ülke pazarlarına birlikte açılma modeli üzerinden geliştirilmesi hedefleniyor.
Eğitim ve kültürde yeni adımlar
Görüşmelerin önemli bölümlerinden birini de eğitim ve kültür oluşturdu. Taraflar kültür, eğitim, gençlik ve spor alanlarındaki karşılıklı temasların artırılması konusunda anlaşmaya vardı. Taşkent’te Nizami Gencevi adını taşıyan Milli Pedagoji Üniversitesinin yeni binasının açılması ve Yeni Taşkent’te “Azerbaycan Parkı”nın temelinin atılması ziyaret programının dikkat çeken kültürel adımları arasında yer aldı.Ayrıca Azerbaycan ve Özbekistan’ın iki büyük şairi Nizami Gencevi ile Ali Şir Nevai’nin ortak kültürel mirasını konu alan “Nizami Gencevi ile Ali Şir Nevai Arasında Edebiyat Köprüsü” adlı ortak bir film hazırlanması önerildi.
2026 sonbaharında Azerbaycan’da iki ülkenin önde gelen üniversitelerinin katılımıyla 2. Rektörler Forumu’nun gerçekleştirilmesi de planlandı. 2027 yılında Azerbaycan ve Özbekistan’ın birlikte ev sahipliği yapacağı gençler futbol dünya şampiyonası çerçevesinde ise “İki Ülke – Bir Şampiyona” adı altında spor, kültür ve gençlik etkinliklerinden oluşan kapsamlı bir program hazırlanması kararlaştırıldı.
Liderlere karşılıklı yüksek devlet nişanı
Ziyaret sırasında iki ülke arasındaki ilişkilerin ulaştığı düzeyi sembolize eden önemli bir gelişme daha yaşandı. Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, Azerbaycan–Özbekistan dostluk, kardeşlik ve müttefiklik ilişkilerinin gelişmesine yaptığı katkılardan dolayı Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev’i Azerbaycan’ın en yüksek devlet nişanlarından “Haydar Aliyev” Nişanı ile ödüllendirdi.
Bakü–Taşkent hattı Türk dünyasında stratejik eksene dönüşüyor
İlham Aliyev’in Taşkent ziyareti, Azerbaycan–Özbekistan ilişkilerinin klasik diplomatik dostluk düzeyinden çıkarak ekonomik, siyasi ve jeopolitik ortaklığa dönüştüğünü bir kez daha ortaya koydu.
Azerbaycan’ın Güney Kafkasya ile Orta Asya arasındaki coğrafi konumu, Özbekistan’ın ise Orta Asya’nın nüfus, ekonomi ve üretim kapasitesi bakımından başlıca merkezlerinden biri olması, iki ülkenin yakınlaşmasına ikili ilişkilerin ötesinde stratejik bir anlam kazandırıyor.
Özellikle Orta Koridor, Hazar geçişli ulaştırma sistemleri, enerji bağlantıları, ortak yatırımlar ve üretim projeleri dikkate alındığında Bakü–Taşkent hattı Türk dünyasının doğu ile batı arasındaki ekonomik bütünleşmesinin temel eksenlerinden biri hâline geliyor.
23 Ağustos’ta imzalanan Ebedî Dostluk Antlaşması ise bu sürecin yalnızca ekonomik çıkarlara değil; tarihî yakınlık, ortak kültür, siyasi güven ve uzun vadeli stratejik ortaklık anlayışına dayandığını gösteren en önemli siyasi belgelerden biri olarak kayda geçti.
Azerbaycan Dergisi
