“İstanbul Formülü 2.0’a Dönülsün”
Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile Rusya’nın Omsk kentinde gerçekleştirdiği görüşmede, Rusya-Ukrayna savaşının dondurulmasını ve Türkiye’nin arabuluculuğunda 2022 yılında yürütülen müzakere zeminine geri dönülmesini önerdi. Tokayev, bu kapsamda “İstanbul Formülü 2.0” mekanizmasının hayata geçirilmesi çağrısında bulundu.
Görüşmenin Öne Çıkan Başlıkları
Çatışmaların Dondurulması Çağrısı: Tokayev, genç insanların hayatını kaybettiğini belirterek savaşın geçici olarak durdurulmasının uluslararası alanda denenmiş ve geçerli bir çözüm yolu olduğunu vurguladı.
Türkiye’nin Rolü ve İstanbul Zirvesi: 2022 yılının başlarında Türkiye’nin arabuluculuğunda gerçekleştirilen doğrudan müzakerelerde önemli sonuçlar elde edildiğini hatırlatan Kazak lider, bu sürecin güncellenerek yeniden ele alınmasını istedi.
Büyük Güçlerin Garantörlüğü: Kalıcı barışa giden yolda, Rusya’nın da aralarında bulunduğu büyük devletlerin garantörlüğünün şart olduğuna dikkat çekti.
Kazakistan’ın Arabuluculuk Tutumu: Astana yönetiminin meseleye kayıtsız kalmadığını ancak doğrudan bir arabuluculuk rolü üstlenmeyeceğini belirten Tokayev, Rusya’nın kendi gündemindeki meseleleri dış bir aracıya ihtiyaç duymadan çözebilecek güçte olduğuna inandığını ifade etti.
“İstanbul Formülü 2.0” Ne Anlama Geliyor?
1. Rusya-Kazakistan Bölgelerarası İşbirliği Forumu dolayısıyla bir araya gelen iki liderin gündemindeki ana madde Ukrayna krizine kalıcı diplomatik çözüm bulmaktı. Toplantı sırasında değerlendirmelerde bulunan Kasım Cömert Tokayev, tarafların mevcut katı tutumları nedeniyle nihai barışın belirsizliğini koruduğunu belirtti.
Savaşın uzamasının her iki ülkenin de jeopolitik rakiplerini sevindirdiğini savunan Tokayev, şu ifadeleri kullandı:
“Belki de bu çatışmayı artık dondurmak ve ‘İstanbul formülü 2.0’a dönmek gerekir. Çünkü orada önemli sonuçlar elde edilmişti. Ardından da doğal olarak Rusya’nın da dahil olduğu büyük güçlerin garantileri altında uzun zamandır beklenen barışa doğru ilerlemek gerekir.”
Bölgesal Dengeler ve Diplomatik Yansımalar
Uluslararası kamuoyunda geniş yankı uyandıran bu açıklama, Orta Asya ülkelerinin Ukrayna krizindeki denge politikasını ve diplomatik çözüm arayışlarını bir kez daha ön plana çıkardı. Uzmanlar, Tokayev’in Türkiye’nin arabuluculuk geçmişine yaptığı atfın, Ankara’nın diplomatik ağırlığını ve olası yeni bir müzakere sürecindeki merkezî konumunu yeniden teyit ettiğini değerlendiriyor.
