AYNUR İMRAN / AZERBAYCAN
Türk dünyası, Güney Azerbaycan davasının sessiz ama kararlı mücadele insanlarından birini daha kaybetti. Asıl adı Tahir Mühami olan Taymaz Urmulu’nun vefatı, yalnızca ailesi ve yakın çevresi için değil; Güney Azerbaycan’ın milli mücadelesini yakından takip eden herkes için büyük bir kayıptır.
Urmiye doğumlu Taymaz Urmulu, hayatını Türk kimliğine, Güney Azerbaycan’ın sesi olmaya ve milli hafızayı canlı tutmaya adayan isimlerden biriydi. Siyasi, kültürel ve medya alanındaki çalışmalarıyla uzun yıllar boyunca özellikle Güney Azerbaycan meselesini gündemde tutmaya gayret etti.
İran’daki baskıcı politikalar nedeniyle yıllarca güvenlik birimlerinin takibi, baskısı ve tehditleri altında yaşadı. İnandığı değerlerden vazgeçmeyen Taymaz Urmulu, bu baskılar sonucunda doğup büyüdüğü toprakları terk etmek zorunda kaldı. Bir süre Türkiye’de sığınmacı olarak yaşadı, daha sonra Amerika Birleşik Devletleri’ne yerleşti. Ancak yaşadığı ülke değişse de gönlü hiçbir zaman Urmiye’den, Güney Azerbaycan’dan ve Türk milletinin ortak davasından ayrılmadı.
Onun hayatındaki en dikkat çekici yönlerden biri de, Güney Azerbaycanlı olmasına rağmen Birinci Karabağ Savaşı’nda gönüllü olarak Kuzey Azerbaycan’ın bağımsızlığı ve toprak bütünlüğü için cephede savaşmasıydı. Bu tavır, onun “tek millet” anlayışını yalnızca sözle değil, fedakârlığıyla da ortaya koyduğunu gösteriyordu.
Taymaz Urmulu aynı zamanda üretken bir araştırmacı ve yazardı. Yöneticiliğini yaptığı “Qaraqaşqa” blogunda özellikle Urmiye’nin yakın tarihi, Güney Azerbaycan’ın siyasi ve kültürel meseleleri ile Azerbaycan’ın milli hafızasına ilişkin çok sayıda makale yayımladı. Yıllar boyunca kaleme aldığı yazılar, 2018 yılında Ankara’da “Hazar” Yayınevi tarafından Taymaz Urmulu’nun Makaleleri adıyla kitaplaştırıldı. Bu eser, onun düşünce dünyasını ve gelecek nesillere bırakmak istediği fikrî mirası yansıtan önemli kaynaklardan biri olarak değerlendirilmektedir.
Hayatını sürgünde geçirmek zorunda kalan birçok Güney Azerbaycanlı aydın gibi Taymaz Urmulu da vatanından uzakta yaşadı. Ancak kalemiyle, mücadelesiyle ve fikirleriyle sınırları aşmayı başardı. O, bulunduğu her yerde Güney Azerbaycan’ın sesi olmayı sürdürdü; Türk dünyasının ortak hafızasına katkı sunmaya devam etti.
Bugün Taymaz Urmulu aramızda olmayabilir. Ancak geride bıraktığı yazılar, fikirleri ve mücadelesi yaşamaya devam edecektir. Çünkü bazı insanlar yalnızca yaşadıkları döneme değil, gelecek nesillere de iz bırakırlar.
