TÜRKİYE VE KAZAKİSTAN ARASINDA 13 MİLYAR AVROLUK STRATEJİK İMZA
Astana – Türk dünyasının iki dev sütunu, Türkiye ve Kazakistan, ekonomik ve askeri entegrasyonda tarihi bir eşiği daha geride bıraktı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın Kazakistan ziyareti kapsamında mevkidaşı Kasım Cömert Tokayev ile gerçekleştirdiği heyetler arası görüşmeler, iki ülkeyi “Geliştirilmiş Stratejik Ortaklık” seviyesinden yepyeni bir boyuta taşıdı. Enerji, lojistik, finans ve savunma sanayiini kapsayan 13 kritik stratejik anlaşmanın toplam yatırım hacmi 13 milyar avroyu aşarak tarihin en büyük bölgesel ekonomik paketlerinden biri oldu.
1. Savunma Sanayiinde Milat: ANKA İHA’lar Kazakistan’da Üretilecek
Zirvenin şüphesiz en çok ses getiren ve jeopolitik dengeleri sarsan maddesi savunma alanında atılan imza oldu. Türk savunma sanayii devleri (TUSAŞ, BAYKAR, ASELSAN) ile Kazak makamları arasında yürütülen müzakereler somut bir üretime dönüştü.
Ortak Girişim ve Teknoloji Transferi: İmzalanan protokol uyarınca, ANKA İnsansız Hava Araçlarının (İHA) Kazakistan’da ortak üretimi ve bakımı için resmi bir tesis kurulması kararlaştırıldı.
Tarihi Statü: Bu hamleyle Kazakistan, Türk insansız hava araçlarını kendi topraklarında yerli imkanlarla üreten ilk yabancı ülke statüsünü kazanarak Orta Asya’daki askeri dengelerde elini muazzam ölçüde güçlendirdi.
2. Finans ve Lojistikte “Turan” Köprüsü
13 milyar avroluk dev paketin ekonomik omurgasını, iki ülkenin stratejik merkezlerini birbirine bağlayan altyapı ve finans yatırımları oluşturuyor:
İstanbul-Astana Finans Entegrasyonu: İstanbul Finans Merkezi (İFM) ile Astana Uluslararası Finans Merkezi (AIFC) arasında imzalanan mutabakat zaptı sayesinde iki finans üssü arasında doğrudan bir sermaye ve yatırım köprüsü kuruldu. Yatırımların Karşılıklı Teşviki ve Korunması Anlaşması ile de iş insanlarına tam hukuki güvence sağlandı.
Almatı Havalimanı Lojistik Üssü: Hazar geçişli “Orta Koridor” stratejisinin en kritik duraklarından biri olan Almatı Uluslararası Havalimanı’nın altyapısının geliştirilmesi ve Orta Asya’nın ana bölgesel havacılık/kargo merkezine dönüştürülmesi için Türk yatırımcıların öncülük edeceği devasa bir bütçe ayrıldı.
Nükleer ve Enerji İş Birliği: Hafta içinde atılan en taze tamamlayıcı adımla, nükleer sanayi dernekleri arasında imzalanan stratejik nükleer iş birliği protokolü de bu dev paketin enerji ayağını perçinledi.
Analiz: “Türk Dünyası Yüzyılı” Somut Adımlarla İnşa Ediliyor
Zirvenin sonunda Kazakistan Cumhurbaşkanı Tokayev tarafından Cumhurbaşkanı Erdoğan’a ilk kez takdim edilen Hoca Ahmet Yesevi Nişanı, bu anlaşmaların sadece ekonomik değil, kalbi ve tarihi bir bağın tezahürü olduğunu bir kez daha gösterdi.
Kazakistan’ın kısa süre önce attığı tarihi “anayasal dil reformu” adımıyla kültürel egemenliğini ilan etmesinin hemen ardından gelen bu 13 milyar avroluk askeri ve ekonomik paket, Türk Devletleri Teşkilatı’nın (TDT) artık sadece kağıt üzerinde bir birlik olmadığını, sahada milyarlarca dolarlık projeler yöneten ve kendi savunma sanayiini kuran küresel bir güce dönüştüğünü kanıtlıyor.
Haber Merkezi:
Kaya Kerimoğlu / Azerbaycan Dergisi
