TÜRK DÜNYASINDA DİJİTAL TİCARETTE YENİ DÖNEM: TÜRKİYE KRİTİK ANLAŞMAYI ONAYLADI!
ANKARA – Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) üyesi ülkeler arasında dijital ticaret, finansal teknolojiler ve sınır ötesi veri akışının önündeki engelleri kaldıracak tarihi bir adım atıldı. TDT bünyesinde imzalanan “Dijital Ekonomi Ortaklık Anlaşması (DEPA)”, Türkiye Cumhuriyeti tarafından resmen onaylanarak Resmî Gazete’de yayımlandı.
Bu hamleyle Türkiye; Azerbaycan ve Özbekistan’ın ardından iç onay sürecini tamamlayan üçüncü ülke oldu. Gözler, anlaşmanın tamamen yürürlüğe girmesi için onay süreçlerini yürütmeye devam eden Kazakistan ve Kırgızistan’a çevrildi.
Bişkek’ten Resmî Gazete’ye Uzanan Süreç
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın katılımıyla 6 Kasım 2024 tarihinde Kırgızistan’ın başkenti Bişkek’te düzenlenen 11. Türk Devletleri Teşkilatı Zirvesi’nde imzalanan anlaşma, TDT’nin “2040 Vizyon Belgesi” ve “2022-2026 Stratejik Yol Haritası” hedefleri doğrultusunda hazırlandı.
T.C. Ticaret Bakanlığı tarafından yapılan açıklamaya göre, “Türk Devletleri Teşkilatına Üye Devletlerin Hükümetleri Arasında Dijital Ekonomi Ortaklık Anlaşmasının Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun”un yürürlüğe girmesi, Türk dünyasının küresel dijital ekonomide blok olarak söz sahibi olmasının önünü açacak.
Anlaşma Ne Getiriyor? Hangi Alanları Kapsıyor?
Ortak bir veri havuzu veya tek tip bir dijital kimlik dayatmak yerine, üye ülkelerin hukuksal ve ticari altyapılarını entegre etmeyi amaçlayan anlaşma, şu kritik maddeleri içeriyor:
Kâğıtsız ve Engelsiz Ticaret: Sınır ötesi e-ticaret süreçlerindeki bürokratik engeller kaldırılacak, elektronik faturalandırma ve hızlı teslimat lojistiği standartlaştırılacak.
Elektronik İmzaların Karşılıklı Tanınması: Üye devletler arasında e-imza entegrasyonu sağlanarak, sınır ötesi ticari sözleşmelerin dijital ortamda hukuki geçerlilik kazanması hızlandırılacak.
Fintech ve Ödeme Sistemlerinde İş Birliği: İlk kez ayrı bir başlık (Madde 22) altında düzenlenen finansal teknolojiler kapsamında, güvenli ve hızlı sınır ötesi para transfer sistemleri teşvik edilecek.
Tüketici ve Veri Güvenliği: Çevrim içi tüketicinin korunması, kişisel verilerin korunması ve siber güvenlik alanında ortak kurallar ve siber tehditlere karşı koordinasyon mekanizmaları devreye girecek.
KOBİ’lerin Dijital Pazara Erişimi: Küçük ve orta ölçekli işletmelerin (KOBİ) dijital platformlar aracılığıyla tüm Türk dünyası pazarına tek tıkla ulaşması kolaylaştırılacak.
Uygulama İçin “Ortak Komite” Kuruluyor
Anlaşmanın işleyişini, teknik entegrasyonunu ve alt çalışma gruplarının koordinasyonunu sağlamak amacıyla Madde 25 uyarınca bir Ortak Komite kurulacak. Bu komite, ülkelerin dijital dönüşüm hızını (Türkiye’nin pazar ölçeği, Kazakistan’ın bireysel dijitalleşme yoğunluğu, Azerbaycan’ın kanal olgunluğu ve Özbekistan’ın büyüme potansiyeli) dengeleyerek ortak bir sinerji yaratmayı hedefleyecek.
Kırgızistan ve Kazakistan’ın da parlamentolarından geçerek tamamen yürürlüğe girdiğinde, Orta Koridor üzerindeki ticaret hacminin dijitalleşmeyle birlikte milyarlarca dolarlık ek hacim yaratması bekleniyor.
Kaynak
1. T.C. Ticaret Bakanlığı Resmî Açıklaması (“Türk Devletleri Arasında Dijital Ticarette Yeni Dönem Başlıyor” – ticaret.gov.tr)
2. T.C. Resmî Gazete (20 Haziran 2026 tarihli ilgili Onay Kanunu)
3. CNBC-e Finans & Ekonomi Haberleri (“Türk devletlerinde dijital ekonomi dönemi: Türkiye onayladı, gözler iki ülkede”)
4. Fintech İstanbul / Finansal Teknoloji Yayınları (“TDT Dijital Ekonomi Ortaklık Anlaşması Türkiye’de Yürürlüğe Girdi” analiz raporu)
